Goed onderwijs is de basis voor een samenleving waarin iedereen tot zijn recht komt en alle mensen de kans krijgen het beste uit zichzelf te halen. Goed onderwijs is ook nodig voor een sterke economie, om als land aantrekkelijk te zijn om in te investeren. En goed onderwijs is nodig voor een schoon en veilig land, waarin mensen elkaar in hun waarde laten.

De verbetering van de kwaliteit van onderwijs en onderwijzenden vergt forse investeringen. D66 zorgde dat de studiebeurs met honderdvijftig euro werd verhoogd om de gestegen ziektekosten te compenseren en zorgde dat de ov-jaarkaart behouden werd toen CDA en VVD deze wilden beperken. Nog belangrijker is dat D66 het bezuinigingstij keerde op onderwijs. Door D66 zijn er de afgelopen jaren miljarden bijgekomen, maar er is meer nodig om ons onderwijspeil op niveau te krijgen. Voor de komende acht jaar is een structurele verhoging van vijf miljard euro noodzakelijk.

Als de buurt, ouders en/of kinderen aangeven voorstander te zijn van een brede school die onderwijs combineert met bijvoorbeeld buitenschoolse opvang, sport, cultuur, huiswerkbegeleiding en/of welzijnsinstellingen, moet de lokale overheid hiervoor ruimte scheppen, ook uit niet-onderwijs-budgetten. Ontkokering van onderwijs- en welzijnsbeleid is nodig om integratie van onderwijs, cultuur en sport mogelijk te maken.

Momenteel zijn er echter te veel leerlingen die als analfabeet de basisschool verlaten of hun opleiding voortijdig afbreken. Er zijn onvoldoende goede docenten, leraren worden bovendien niet op waarde geschat en het vak is niet aantrekkelijk genoeg. De kwaliteit van het basisonderwijs en voortgezet onderwijs is van onvoldoende niveau en de aansluiting tussen beroepsonderwijs en bedrijfsleven kan ook veel beter.

Nederland investeert veel te weinig in haar toekomst. Onze investeringen in onderwijs liggen onder het niveau van vergelijkbare Europese landen, terwijl kennis voor Nederland de kurk is waarop onze welvaart in de toekomst moet drijven. Hoogopgeleide mensen leveren veelal kennisintensieve diensten, die over het algemeen een hoge toegevoegde waarde hebben. Onderwijs heeft voor D66 topprioriteit. Nederland moet het beste onderwijs van Europa bieden. Daarvoor zijn stevige maatregelen nodig. Geen grote overheidsgestuurde onderwijsherzieningen, maar ruimte voor de eigen keuze en eigen verantwoordelijkheid van scholen, instituten, leerlingen en ouders. En voor ontplooiing van individuele talenten en capaciteiten. Ook moet de bureaucratie – zowel door het Ministerie van OCW als de onderwijsinstelling veroorzaakt – worden verminderd.

D66 hecht aan de vrijheid van ouders om hun kind naar de school van hun keuze te laten gaan. Op dit moment kunnen scholen in het bijzonder onderwijs leerlingen weigeren. D66 wil een acceptatieplicht voor scholen wanneer leerlingen of ouders de grondslag van de school respecteren. Zo kan niet langer gediscrimineerd worden met een religieuze grondslag als argument. Het schrappen van artikel 23 uit de grondwet is hiervoor niet nodig.

Er zijn in Nederland anderhalf miljoen volwassenen, ca. één miljoen van Nederlandse herkomst en een half miljoen van niet-Nederlandse origine, die moeite hebben met lezen, schrijven of rekenen. Deze laaggeletterden kunnen daardoor nauwelijks deelnemen aan de maatschappij. Ze hebben moeite om hun eigen doelen te realiseren en kunnen hun kennis en vaardigheden niet zelfstandig verder ontwikkelen.

Voor mensen die werken en in het kader van “tweede kans onderwijs” of “een leven lang leren” een diploma willen behalen moeten er goede opleidingen zijn. Werkgevers moeten gestimuleerd worden om voor het volgen van deeltijd onderwijs faciliteiten te verlenen.

Er is groeiende behoefte aan het uitwisselen van kennis tussen het bedrijfsleven en het onderwijs. Bedrijven en instellingen worden (bv. fiscaal) gestimuleerd om docentschappen aan te bieden aan het onderwijs. Bedrijven en scholen worden gestimuleerd om uitwisselingssystemen voor docenten op te zetten. Zo komt praktijkervaring bij de student terecht.

Een deel van de afgestudeerden van de Pabo kan momenteel niet meteen een baan vinden in het onderwijs. Velen van hen kiezen daarom noodgedwongen voor een andere baan. Over een paar jaar komt er echter een groot tekort aan leraren. Het voorstel van D66 om extra geld vrij te maken voor het behoud van de jonge leraren heeft er recent toe geleid dat deze groep toch een baan als leraar kan krijgen en dus behouden blijft voor het onderwijs. Scholen krijgen tijdelijk extra leraren en kunnen daardoor over een paar jaar gemakkelijker de verwachte pensioengolf onder docenten opvangen. Aan de extra 29 miljoen euro die hiervoor nu is uitgetrokken mag niet getornd worden. Dit geld kan ook worden ingezet om basisschoolleraren na bijscholing te laten doorstromen naar het voortgezet onderwijs.